Strefy ochrony ostoi są jednym z kluczowych narzędzi przy planowaniu inwestycji OZE. Pełnią funkcję ram odniesienia dla monitoringu przed- i porealizacyjnego, wyznaczając priorytety gatunkowe i przestrzenne oraz precyzując zakres i intensywność badań. Dzięki temu łatwiej trafnie dobrać działania minimalizujące, co przekłada się na skuteczną ochronę przyrody przy jednoczesnym, odpowiedzialnym rozwoju inwestycji.
Strefy ochrony ostoi to narzędzie prawa wyznaczające obszary spokoju wokół miejsc gniazdowania, rozrodu, zimowania lub stałego przebywania wybranych gatunków. Ograniczają presję człowieka w najwrażliwszych fazach cyklu życiowego, co zwiększa szanse powodzenia lęgów i przeżywalność młodych.
Gatunki objęte strefami łączy wysokie zapotrzebowanie na odpowiednie siedliska oraz wrażliwość na płoszenie. Ograniczenia wprowadzane w bezpośrednim sąsiedztwie kluczowych stanowisk chronią nie tylko te zwierzęta, dla których je ustanowiono, lecz także powiązane z nimi siedliska i inne gatunki.
Wśród ptaków do gatunków strefowych należą między innymi związany z rozległymi dolinami rzecznymi i starodrzewami bielik; zasiedlający ciche partie starszych lasów liściastych i tereny zabagnione bocian czarny; preferujący mozaikę łąk i zadrzewień orlik krzykliwy, oraz puchacz – największa sowa Europy.
Strefy wyznacza się także dla wybranych gatunków innych grup, gdy o stanie populacji decydują konkretne miejsca rozrodu, przebywania lub zimowania. Dla niedźwiedzia brunatnego ustanawia się strefy ochrony wokół gawr, w których zwierzęta odbywają sen zimowy i rodzą młode, a dla żółwia błotnego w rejonach stałego przebywania oraz składania jaj. Strefy ochrony ostoi tworzy się również dla roślin i grzybów, aby zabezpieczyć cenne stanowiska i siedliska przed degradacją.