Efekt odstraszający oraz efekt utraty siedliska obok bezpośredniej śmiertelności powodowanej przez kolizje z pracującymi turbinami to jedno z kluczowych oddziaływań farm wiatrowych na ptaki. Zjawiska te mogą w istotny sposób wpływać na populacje ptaków w trwały sposób prowadząc do utraty najlepszych lęgowisk lub miejsc odpoczynku.
O ile literatura i najnowsze badania dostarczają nam na pewno nie wystarczającej ale choćby cząstkowej wiedzy dotyczącej kolizyjności i śmiertelności dla niektórych gatunków ptaków, to dane dotyczące badania efektu odstraszania i utraty siedliska jak do tej pory były tematem nielicznych badań i publikacji. Taki stan rzeczy wynika między innymi z faktu, iż badania dotyczące efektu odstraszania i utraty siedliska wymagają długiego czasu- to długodystansowy (wieloletni) monitoring ptaków na funkcjonujących już farmach wiatrowych.
Jedną z dostępnych na rynku publikacji dotyczącej takich badań jest wydana w 2011 roku książka „Windkraft – Vögel – Lebensräume. Ergebnisse einer siebenjährigen Studie zum Einfluss von Windkraftanlagen und Habitatparametern auf Wiesenvögel” autorstwa: Steinborn, Reichenbach, Timmermann, prezentująca wyniki badań siedmioletniego projektu skupiającego się na tematyce oddziaływania farm wiatrowych na ptaki i ich siedliska w obrębie funkcjonujących już inwestycji. Grupa niemieckich badaczy rozpoczęła realizację projektu w 2001 roku. Badania prowadzone były w północno-zachodnich Niemczech na obszarze dwóch farm wiatrowych. Badacze skupili się głównie na monitorowaniu stanu populacji lęgowych ptaków występujących na badanym obszarze (analizowali sukces lęgowy, zmiany w zagęszczeniu poszczególnych gatunków), zwracali kluczową uwagę na zachowanie poszczególnych gatunków na obecność turbin wiatrowych zarówno w okresie lęgowym jak i w trakcie migracji. Analizowali niektóre z parametrów siedliskowych takich jak rodzaj stosowanych upraw rolnych, odległość od konkretnych elementów krajobrazu (np. las, zadrzewienia). Takie podejście metodyczne nie było stosowane w żadnych wcześniejszych badaniach skupiających się na wpływie elektrowni wiatrowych na ptaki. Książka prezentuje ciekawe wyniki badań zebranych i przeanalizowanych dla 16 gatunków: czajki, kszyka, kulika wielkiego, skowronka, świergotka łąkowego, pokląskwy, bażanta, kruka, kawki, grzywacza, szpaka, myszołowa, pustułki, kwiczoła, czapli siwej oraz zięby. I tak przykładowo wyniki uzyskane dla czajki jako gatunku lęgowego wykazały, istnienie negatywnego wpływu analizowanych farm wiatrowych na ten gatunek. W przypadku ptaków lęgnących się na obszarze farmy, w całym badanym okresie odnotowano niski sukces lęgowy. Ptaki unikały bliskiej obecności turbin i nie lokalizowały swoich gniazd w odległości mniejszej niż 50 m od turbin wiatrowych. Przeprowadzone obserwacje wykorzystania przestrzeni przez czajki wskazują na zachowywanie przez ptaki dystansu przynajmniej 100 m. Unikanie turbin zaobserwowano również w przypadku migrujących przedstawicieli tego gatunku- ale tutaj ptaki zachowywały już dystans 200, a w niektórych latach nawet do 400 m od turbin wiatrowych. Przeprowadzone badania wykazały, silniejszą tendencję do unikania turbin ze strony ptaków migrujących niż lęgowych.
Zainteresowanych szczegółowymi wynikami oraz danymi uzyskanymi dla pozostałych gatunków zachęcam do lektury:
Steinborn H, Reichenbach M, Timmermann H. 2011. Windkraft – Vögel – Lebensräume. Ergebnisse einer siebenjährigen Studie zum Einfluss von Windkraftanlagen und Habitatparametern auf Wiesenvögel. ARSU.
Zapraszamy do dyskusji na profilu Ambiens na facebooku